STAN PRODUKCJI ROZWOJU UPRAWY JAGODOWYCH
Roczniki statystyczne przedwojenne i powojenne, nawet ostatnie, nie podają ani powierzchni zajętej pod uprawę roślin jagodowych, ani liczby tych roślin. Dane dostarczone Ministerstwu Rolnictwa przez GUS przedstawiają się następująco:
Z zestawienia tego widzimy, że najbardziej wzrosła powierzchnia uprawy porzeczek i truskawek, co jest spowodowane dużym zapotrzebowaniem przemysłu na te owoce. Bardzo nieznacznie zwiększyła się powierzchnia uprawy malin, co można wytłumaczyć pracochłonnością zbioru owoców i nasileniem chorób. Powierzchnia uprawy wszystkich gatunków jagodowych w Polsce wynosiła w 1964 r. 34 131 ha (przyjmujemy, że po 2500 krzewów agrestu i porzeczek przypada na 1 ha).
Według danych GUS zbiory owoców jagodowych w 1964 r. wynosiły 131 775 ton, w tym:
porzeczek — 36 822 ton malin — 8 279 ton agrestu — 19 646 ton truskawek — 67 028 ton
Według danych ze spisu rolnego w 1965 r. powierzchnia uprawy truskawek wynosi obecnie 27 523 ha, a zbiór owoców truskawek w tym roku wzrósł do 133 900 ton.
Największe plantacje porzeczek znajdują się w województwach: warszawskim, poznańskim, bydgoskim, wrocławskim, lubelskim, krakowskim i kieleckim. Ponieważ porzeczki są spożywane w stanie świeżym
w małych ilościach, stanowią natomiast ważny surowiec dla przetwórstwa, większe ich plantacje zakłada się przede wszystkim w bazach przyzakładowych lub w pobliżu przetwórni, co znacznie ułatwia dostawę owoców. Wprawdzie z porzeczek wytłacza się głównie moszcz i dlatego można je
przewozić w beczkach, jednakże wysoki koszt transportu na duże odległości spowodowałby wzrost kosztów produkcji.
Agrest uprawiany jest głównie w województwach: poznańskim, katowickim, bydgoskim, krakowskim, wrocławskim i łódzkim, a więc tam, gdzie jest najwięcej ogrodów działkowych, w których jest przeważnie sadzony. Dojrzałe owoce są chętnie spożywane w stanie świeżym, ale zapotrzebowanie przemysłu przetwórczego i chłodniczego na ten surowiec jest również duże. Dlatego większe plantacje agrestu powinny powstawać na terenie baz zakładów przetwórczych.
Największe plantacje malin znajdują się w województwach: warszawskim, poznańskim, lubelskim i kieleckim. Maliny są surowcem bardzo poszukiwanym przez przemysł przetwórczy i chłodniczy i coraz częściej spotykamy się z powiększaniem ich plantacji. Akcję tę utrudnia uciążliwy zbiór owoców i rozpowszechniona grzybowa choroba malin — zamieranie pędów.
Truskawka uprawiana jest głównie na terenie województw: warszawskiego, kieleckiego, rzeszowskiego, łódzkiego, katowickiego, lubelskiego, poznańskiego i krakowskiego. Ogólna powierzchnia jej uprawy stale wzrasta. Duże zapotrzebowanie rynku (na owoce świeże) oraz przemysłu i chłodnictwa jak również możliwości eksportu są przyczynami zakładania nowych plantacji truskawek w bazach przyzakładowych, w gospodarstwach uspołecznionych i indywidualnych.
W Polsce planuje się zwiększenie spożycia owoców jagodowych w stanie świeżym z 1,5 kg rocznie na osobę do 6 kg w 1975 r.
Uprawa roślin jagodowych w naszym kraju skupia się głównie w gospodarstwach indywidualnych, w ogrodach przydomowych i działkowych. 26 Ze względu na pracochłonność zbioru owoców i brak odpowiedniej mechanizacji gospodarstwa uspołecznione niechętnie zakładają plantacje roślin jagodowych.
Wobec zadań stojących przed przemysłem przetwórczym i chłodniczym, które w dużym stopniu opierają swoją produkcję na owocach jagodowych, zaistniała potrzeba rozszerzenia ich uprawy. Produkcję tych owoców można zwiększyć przez:
zwiększenie powierzchni uprawy,
intensyfikację uprawy,
dobór wartościowych odmian,
zastosowanie mechanizacji i chemizacji.